Kur blini vaj ulliri, në etiketë shfaqet një numër i vogël që shumica e kalon pa e vënë re: aciditeti. 0.2%, 0.5%, 0.8%. Ky numër nuk ka lidhje me shijen e “athët” apo me acidin që ndjeni në fyt. Ai matë sasinë e acideve yndyrore të lira në vaj dhe tregon se sa mirë është trajtuar fruti nga pema deri te shishja.
Çfarë është aciditeti i vajit të ullirit
Aciditeti shprehet në përqindje të acidit oleik të lirë. Sa më i ulët të jetë, aq më pak është dëmtuar molekula e vajit gjatë vjeljes, transportit dhe përpunimit. Ullinjtë e dëmtuar, të mbledhur nga toka ose të lënë disa ditë në thasë, fillojnë procesin e fermentimit. Rezultati duket menjëherë në analizë.
Standardi ndërkombëtar e ndan vajin në kategori të qarta:
- Ekstra i virgjër: aciditet deri në 0.8%
- I virgjër: deri në 2%
- Lampant (i papërshtatshëm për konsum pa rafinim): mbi 2%
Vaji i ullirit Shkrela qëndron shumë poshtë kufirit ligjor, në nivele nën 0.5%, sepse ullinjtë përpunohen brenda 24 orëve nga vjelja.
Pse 0.8% nuk mjafton si garanci
Shumë prodhues e reklamojnë vajin si “ekstra i virgjër” sepse kanë kaluar provimin me notën minimale. Një vaj me 0.79% aciditet dhe një vaj me 0.3% mbajnë të njëjtën etiketë, por nuk kanë të njëjtën vlerë ushqyese. Polifenolët, antioksidantët që i japin vajit vlerën për zemrën dhe tretjen, zvogëlohen paralelisht me rritjen e aciditetit.
Prandaj kur krahasoni dy shishe me çmim të ndryshëm, kërkoni numrin. Nëse prodhuesi nuk e publikon fare, kjo ju tregon diçka.
Çfarë e ul aciditetin
- Vjelja me dorë, pa e lënë frutin të bjerë në tokë
- Koha e shkurtër mes vjeljes dhe shtypjes
- Shtypja në të ftohtë, nën 27°C
- Ruajtja në enë inoksi, larg dritës dhe oksigjenit
Për procesin tonë të plotë, lexoni pse shtypja në të ftohtë jep vajin më cilësor.
A ndryshon aciditeti pasi hapni shishen
Po. Oksigjeni, drita dhe nxehtësia e rrisin aciditetin me kalimin e kohës. Një vaj që blini me 0.3% mund të arrijë vlera dukshëm më të larta pas gjashtë muajsh në një shishe plastike pranë sobës. Ruajeni në shishe xhami të errët, në një dollap të freskët, dhe mbyllni kapakun sa herë e përdorni. Më shumë detaje gjeni te udhëzuesi ynë për ruajtjen e vajit të ullirit.
Pyetje të shpeshta
Sa duhet të jetë aciditeti i një vaji të mirë ulliri?
Nën 0.8% për t’u quajtur ekstra i virgjër, por vaji cilësor premium qëndron mes 0.2% dhe 0.5%.
A e ndjej aciditetin me shije?
Jo. Acidet yndyrore të lira nuk kanë shije. Ajo që ndjeni në fyt është pikantja nga polifenolët, shenjë pozitive.
A e tregon Shkrela aciditetin e çdo partie?
Po. Çdo parti prodhimi kalon analizë laboratorike dhe rezultatet u vihen në dispozicion klientëve dhe distributorëve.
Shikoni produktet tona ose na shkruani për të marrë certifikatën e analizës së partisë aktuale.