Shëndeti dhe gatimi
Kek me vaj ulliri: receta e butë me portokall (dhe varianti me kos)
Përmbajtja
Një kek me vaj ulliri është një nga ëmbëlsirat më të vjetra të Mesdheut dhe një nga më të lehtat për t'u bërë në shtëpi. Vaji i ullirit e mban brumin të butë dhe të lagësht për ditë të tëra, ndërsa portokalli i jep një aromë që përputhet natyrshëm me notat frutore të vajit ekstra të virgjër. Këtu gjeni recetën bazë me sasi të sakta, variantin me kos dhe atë me boronica.
Shkurt
- Koha: 15 minuta përgatitje dhe 40–45 minuta pjekje në 175°C.
- Vaji: 120 ml vaj ulliri ekstra i virgjër në vend të gjalpit.
- Zëvendësimi: 100 g gjalpë ≈ 80 ml vaj ulliri.
- Keku qëndron i butë 3–4 ditë në një enë të mbyllur.
Përbërësit për kek me vaj ulliri
Për një tavë të rrumbullakët 22–24 cm ose për një formë keku 26 × 11 cm:
- 3 vezë në temperaturë dhome
- 180 g sheqer
- 120 ml vaj ulliri ekstra i virgjër
- 120 ml lëng portokalli të freskët (1–2 portokaj)
- lëkura e grirë e 1 portokalli (vetëm pjesa portokalli, pa të bardhën)
- 250 g miell për ëmbëlsira (tip 00)
- 1 qese pluhur pjekjeje (10–12 g)
- 1 majë kripë
- opsionale: 1 lugë çaji vanilje
Si përgatitet keku me vaj ulliri
- Ngrohni furrën në 175°C (165°C me ventilator). Lyeni tavën me pak vaj ulliri dhe shtrojeni fundin me letër furre.
- Rrihni vezët me sheqerin për 4–5 minuta, derisa masa të zbardhet dhe të fryhet.
- Shtoni lëkurën e portokallit dhe vaniljen.
- Hidhni vajin e ullirit me fije të hollë, duke vazhduar të rrihni me shpejtësi të ulët.
- Shtoni lëngun e portokallit.
- Përzieni miellin me pluhurin e pjekjes dhe kripën, dhe shtojeni në 2–3 herë, duke e përzier me spatul vetëm sa të zhduket mielli.
- Derdheni brumin në tavë dhe piqeni 40–45 minuta. Keku është gati kur një kruajtëse dhëmbësh e futur në mes del e thatë.
- Lëreni dhjetë minuta në tavë, pastaj nxirreni dhe ftoheni mbi një rrjetë.
Për glazurë (opsionale): përzieni 60 g sheqer pluhur me 1–2 lugë lëng portokalli dhe hidheni mbi kekun e ftohur.
Kek me kos dhe vaj ulliri
Për një kek më të dendur dhe me shije më të butë, zëvendësoni lëngun e portokallit me 150 g kos dhe shtoni 1 lugë çaji vanilje. Lëkurën e portokallit mund ta mbani ose ta zëvendësoni me lëkurë limoni. Koha e pjekjes mbetet e njëjtë.
Kek me boronica dhe vaj ulliri
Përzieni 150 g boronica me 1 lugë gjelle miell, që të mos fundosen, dhe shtojini në brum në fund, me spatul. Boronicat shkojnë shumë mirë si me variantin me portokall, ashtu edhe me atë me kos. Nëse boronicat janë të ngrira, shtoni 5 minuta pjekje.
Cili vaj ulliri për ëmbëlsira?
Për kekun me portokall zgjidhni një vaj ulliri ekstra të virgjër me aromë frutore. Një vaj i butë ndihet pak dhe i lë vend portokallit; një vaj më i fortë, me hidhësi dhe djegie, i jep kekut një notë të këndshme bari që shkon shumë mirë me agrumet dhe me çokollatën. Shmangni vajrat e vjetër: në ëmbëlsira shija e athët ndihet menjëherë.
Vaji i ullirit përmban kryesisht yndyrna të pangopura, ndryshe nga gjalpi, dhe falë kësaj keku mbetet i butë edhe pasi ftohet. Për më shumë ide gatimi shihni vajin e ullirit në recetat shqiptare dhe 7 salcat për sallatë me vaj ulliri.
Këshilla që keku të dalë i suksesshëm
- Vezët në temperaturë dhome fryhen më mirë.
- Mos e përzieni brumin shumë pasi të keni shtuar miellin, përndryshe keku del i rëndë.
- Mos e hapni furrën në 25 minutat e para, që keku të mos ulet.
- Prova me kruajtëse është më e sigurt se koha, sepse furrat ndryshojnë.
Si ruhet
Mbulojeni ose mbajeni në një enë të mbyllur në temperaturë dhome: qëndron i butë 3–4 ditë. Mund ta ngrini edhe në feta, të mbështjella mirë, deri në një muaj.
Pyetje të shpeshta
A ndihet shija e vajit të ullirit në kek?
Pak, dhe në mënyrë të këndshme. Me portokall dhe vanilje, vaji ekstra i virgjër jep më shumë aromë frutore sesa shije “vaji”. Nëse doni që të ndihet edhe më pak, zgjidhni një vaj më të butë.
Sa vaj ulliri vendos në vend të gjalpit?
Rreth tre të katërtat e sasisë: për 100 g gjalpë përdorni rreth 80 ml vaj ulliri.
Pse u ul keku pas pjekjes?
Zakonisht sepse furra u hap shumë herët, sepse keku nuk u pjek mjaftueshëm në mes ose sepse brumi kishte shumë lëng. Provojeni me kruajtëse para se ta nxirrni.
A mund ta bëj kekun me më pak sheqer?
Po, deri në 140 g pa e prishur strukturën. Keku del pak më i thatë dhe më pak i artë.
Vaji ekstra i virgjër Shkrela vjen nga ullishtat e Ardenicës dhe të Myzeqesë dhe është i presuar në të ftohtë. Shishet për kuzhinën i gjeni te produktet tona.
