Salcë për sallatë me vaj ulliri: 7 receta të shpejta

Një salcë për sallatë e mirë nuk kërkon më shumë se pesë minuta dhe disa përbërës që i keni në kuzhinë. Sekreti është vaji: një vaj ulliri ekstra i virgjër i freskët i jep sallatës aromë frutash dhe bari që asnjë salcë e gatshme nuk e ka. Më poshtë gjeni rregullin bazë dhe shtatë receta të provuara, nga klasikja me limon dhe rigon deri te salca cezar pa majonezë.

Rregulli bazë: 3 me 1

Pothuajse çdo salcë për sallatë niset nga i njëjti raport: tri pjesë vaj dhe një pjesë acid. Për një sallatë për katër veta mjaftojnë:

• 6 lugë gjelle vaj ulliri ekstra i virgjër (rreth 90 ml)
• 2 lugë gjelle lëng limoni ose uthull (rreth 30 ml)
• gjysmë lugë çaji kripë dhe piper i zi sipas dëshirës

Treteni kripën te limoni, shtoni vajin dhe rrihni me pirun, ose tundeni gjithçka në një kavanoz të mbyllur. Nëse e doni më të thartë, ulni vajin në dy pjesë e gjysmë; nëse e doni më të butë, ngrijeni në katër.

7 receta salce për sallatë me vaj ulliri

1. Salcë klasike me limon dhe rigon

E përsosur për sallatën me domate dhe kastravec, për sallatën jeshile dhe për sallatën e fshatit me djathë të bardhë.

• 6 lugë vaj ulliri, 2 lugë lëng limoni
• 1 lugë çaji rigon i thatë, kripë, piper
• opsionale: 1 thelpi hudhër i grirë imët

Përzieni gjithçka dhe lëreni pesë minuta, që rigoni të lëshojë aromën.

2. Salcë me mustardë dhe mjaltë

Vinegreti klasik, i balancuar mes të thartës dhe të ëmbëlës. Shkon me sallata jeshile, me spinaq të freskët dhe me sallatë me pulë.

• 6 lugë vaj ulliri, 2 lugë uthull vere ose molle
• 1 lugë çaji mustardë (mundësisht Dijon), 1 lugë çaji mjaltë
• kripë, piper

Rrihni mustardën, mjaltin, uthullën dhe kripën, pastaj shtoni vajin me fije duke rrahur, derisa salca të trashet lehtë.

3. Salcë me kos për sallatë

E lehtë dhe kremoze, si një tarator i hollë. Shkon shumë mirë me kastravec, marule, patate të ziera ose perime të pjekura.

• 150 g kos i kulluar, 2 lugë vaj ulliri
• 1 lugë lëng limoni, 1 thelpi hudhër i shtypur
• kopër ose nenexhik i grirë, kripë

Përzieni kosin me hudhrën, kripën dhe limonin; në fund shtoni vajin dhe barishtet. Variant: me gjysmë avokadoje të shtypur fitoni një salcë me avokado, të trashë dhe të butë.

4. Salcë cezar me vaj ulliri, pa majonezë

• 1 e verdhë veze shumë e freskët (ose 1 lugë gjelle majonezë)
• 1 thelpi hudhër, 2 fileto açuge (opsionale)
• 1 lugë çaji mustardë, 1 lugë gjelle lëng limoni
• 80 ml vaj ulliri, 30 g parmixhan i grirë imët, piper

Shtypni hudhrën me açugat, shtoni të verdhën e vezës, mustardën dhe limonin, pastaj hidhni vajin pikë-pikë duke rrahur me rrahëse dore, derisa salca të emulsionohet. Në fund shtoni parmixhanin. Me blender vaji ekstra i virgjër mund të hidhërohet, ndaj rrahësja e dorës është më e sigurt.

5. Salcë për rukola, me balsamik

• 4 lugë vaj ulliri, 1 lugë uthull balsamike
• 1 lugë çaji mjaltë, kripë

Rukola, me shijen e saj pikante, kërkon një salcë pak të ëmbël. Shërbejeni me fletë të holla parmixhani dhe arra të thekura.

6. Salcë për sallatë me lakër

• 5 lugë vaj ulliri, 2 lugë uthull molle
• gjysmë lugë çaji mjaltë ose sheqer, kripë
• opsionale: qimnon ose kopër

Grijeni lakrën hollë, fërkojeni me pak kripë dhe lëreni dhjetë minuta që të zbutet. Pastaj shtoni salcën. Lakra e kuqe dhe karota e grirë e bëjnë sallatën edhe më të gjallë.

7. Salcë jeshile me barishte

• 6 lugë vaj ulliri, 2 lugë lëng limoni
• një grusht majdanoz, borzilok ose nenexhik
• 1 thelpi hudhër, kripë

Bluajini të gjitha në mikser për pak sekonda. Kjo salcë për sallatë jeshile shkon shumë mirë edhe me peshk të pjekur, me oriz ose me perime në skarë.

Gabimet që e prishin salcën

• Vaj i vjetër ose i athët. Salca nuk e fsheh dot shijen e tij; shihni si ta kuptoni nëse vaji është prishur.
• Shumë uthull. Filloni me raportin 3 me 1 dhe korrigjoni në fund.
• Kripa direkt në vaj. Në vaj kripa nuk tretet; treteni te limoni ose te uthulla.
• Salca e hedhur shumë herët. Gjethet vyshken; hidheni në momentin e shërbimit.
• Sallata e lagur. Thajini mirë gjethet pas larjes, përndryshe salca nuk ngjitet.

Sa mban salca në frigorifer?

Vinegretet me vaj, uthull dhe mustardë mbajnë 5–7 ditë në një kavanoz të mbyllur. Salcat me kos, me hudhër të freskët ose me barishte të freskëta konsumojini brenda 2–3 ditëve. Në frigorifer vaji mund të ngurtësohet pak: lëreni salcën dhjetë minuta jashtë dhe tundeni para përdorimit.

Cili vaj ulliri për salcat?

Për salcat e papjekura përdorni gjithmonë vaj ulliri ekstra të virgjër, sepse aroma e tij ndihet drejtpërdrejt. Një vaj i freskët, me notë bari dhe pak djegie, u jep karakter sallatave jeshile dhe rukolës; për salcat me kos ose me mjaltë mjafton një vaj më i butë. Shishet Shkrela 0,75 L dhe 1 L kanë madhësinë e duhur për kuzhinën e përditshme. Për më shumë ide, lexoni si të përdorni vajin e ullirit në recetat shqiptare dhe artikullin për vajin e ullirit në dietën mesdhetare.

Pyetje të shpeshta

Si bëhet salca më e thjeshtë për sallatë?

Me 3 lugë vaj ulliri, 1 lugë lëng limoni, pak kripë dhe rigon. Përzieni dhe hidheni mbi sallatë.

Sa vaj dhe sa limon duhen?

Raporti bazë është 3 me 1: tri pjesë vaj ulliri për një pjesë lëng limoni ose uthull.

Si bëhet salca cezar pa majonezë?

Me një të verdhë veze, hudhër, mustardë, limon, vaj ulliri të hedhur pikë-pikë dhe parmixhan, si te receta 4 më lart.

A mund ta përgatis salcën një ditë përpara?

Po. Vinegretet dhe salcat me mustardë mbajnë disa ditë në frigorifer. Salcat me kos ose me barishte të freskëta janë më të mira kur përgatiten po atë ditë.