Ulliri rritet në gjithë bregdetin shqiptar, por vaji nuk del i njëjtë nga Shkodra në Sarandë. Toka, lartësia dhe numri i ditëve me diell ndryshojnë përbërjen e frutit. Jugu ka avantazhe që tregtarët e vajit i njohin prej kohësh.
Çfarë e ndryshon zona
Ulliri i jugut pjek nën më shumë orë dielli dhe në një klimë me verë të thatë e gjatë. Kjo prodhon fruta me përmbajtje më të lartë vaji dhe me profil aromatik më intensiv. Kodrat me kullim të mirë ujor, si ato të Ardenicës, e detyrojnë pemën të lëshojë rrënjë të thella, dhe stresi i lehtë nga thatësira rrit polifenolët.
Fushat e Myzeqesë, ndërkohë, jepin tokë të pasur ku ullishtat tradicionale kanë dekada që prodhojnë. Kombinimi i dy zonave, fushë dhe kodrinë, është baza e lëndës së parë të Shkrela.
Zonat kryesore të prodhimit në jug
- Myzeqe dhe Fier: ullishta të gjera, prodhim i qëndrueshëm, tradicion i vjetër përpunimi
- Kodrat e Ardenicës: lartësi e moderuar, kullim i mirë, aromë e theksuar
- Vlorë dhe Himarë: ullinj pranë detit, ndikim i kripës në ajër, shije e veçantë
- Berat: zonë e njohur për kokërrmadhin, frut i madh dhe vaj i butë
Pse origjina e ngushtë ka rëndësi
Kur një etiketë shkruan vetëm “Prodhuar në Shqipëri”, ajo mund të mbulojë vaj të blerë nga dhjetëra furnizues të ndryshëm dhe të përzier në një cisternë. Kur ju thotë zonën, dhe prodhuesi zotëron ullishtat, atëherë ju blini një produkt të gjurmueshëm.
Ky ishte edhe faktori që i hapi rrugë eksportit tonë drejt Italisë. Historinë e plotë e gjeni te rrugëtimi drejt tregut italian.
Si e njihni vajin e jugut në gotë
Nuhatja jep aromë bari të prerë, gjethe domate ose bajame të freskët. Në gojë ndjeni hidhësi të lehtë në mes të gjuhës dhe pickim në fyt. Këto nuk janë defekte, janë tregues të polifenolëve. Një vaj i sheshtë, pa asnjë karakter, tregon frut të pjekur shumë ose përzierje.
Për ta provuar hap pas hapi, shihni gjashtë provat për vajin origjinal.
Pyetje të shpeshta
Ku prodhohet vaji më i mirë i ullirit në Shqipëri?
Zonat e jugut dhe të Shqipërisë së mesme, si Myzeqeja, Fieri, Ardenica, Berati dhe Vlora, njihen për cilësi të lartë falë klimës dhe traditës.
Ku prodhohet vaji Shkrela?
Nga ullishta në zonën e Myzeqesë dhe kodrinat e Ardenicës, me përpunim në Fier.
A ndryshon shija sipas zonës?
Po. Toka, lartësia dhe varieteti i ullirit ndikojnë drejtpërdrejt në aromë dhe hidhësi.
Njihuni me kompaninë dhe procesin tonë ose provoni vajin tonë ekstra të virgjër.